Życiorys

JK 01I

Stopień doktora teologii w zakresie teologii systematycznej uzyskałem w dniu 22 czerwca 1995 r. na Wydziale Teologii Uniwersytetu Papieskiego Świętego Krzyża w Rzymie na podstawie rozprawy La centralità del mistero di Cristo nella teologia morale ocenionej na summa cum laude. Nostryfikacja: Wydział Teologiczny Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie 22 stycznia 2002 r.

W latach 1995-1996 studiowałem ponadto w Papieskim Instytucje Wschodnim (Papieski Uniwersytet Gregoriański) w Rzymie, uzyskując licencjat z kościelnych nauk wschodnich, oraz w Instytucie Świętego Tomasza z Akwinu przy Papieskim Uniwersytecie Świętego Tomasza „Angelicum” w Rzymie uzyskując dyplom specjalizacji w zakresie znajomości dzieła św. Tomasza z Akwinu.

Stopień doktora habilitowanego nauk teologicznych w zakresie teologii dogmatycznej uzyskałem 20 czerwca 2003 r. na podstawie dorobku i rozprawy Credo. Przedmiotowe wymiary aktu wiary, Tarnów 2002 (nr dyplomu: 70/WT). Centralna Komisja do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych zatwierdziła uchwałę Rady Wydziału Teologicznego PAT w dniu 29 września 2003 r. (BCK-I-H-966/2003).

II

W 1997 r. zostałem zatrudniony na stanowisku adiunkta w Instytucie Teologicznym w Tarnowie, który w 2004 r. został przekształcony w Wydział Teologiczny Sekcja w Tarnowie Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie, przekształconej w 2010 r. w Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie. Od 1 lutego 2008 r. jestem zatrudniony na stanowisku profesora nadzwyczajnego.
    
Prowadzę wykłady z zakresu: wprowadzenia do teologii, trynitologii, mariologii, eklezjologii, sakramentologii.
    
W latach 1996-2009 byłem zatrudniony na stanowisku profesora nadzwyczajnego (professore incaricato) na Papieskim Uniwersytecie Świętego Krzyża w Rzymie, gdzie przez cały ten czas w drugim semestrze prowadziłem wykłady z zakresu trynitologii, antropologii, duchowości i teologii moralnej w świetle wschodniej tradycji Kościoła.

W roku akademickim 2000-2001 jako visiting profesor prowadziłem wykłady na Wydziale Filozofii Papieskiego Uniwersytetu „Urbaniana” w Rzymie.

Od 2010 r. wykładam mariologię w Instytucie Maryjno-Kolbiańskim „Kolbianum” w Niepokalanowie, należącym do Wydziału Teologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie prowadzę wykłady z mariologii.

III

Po uzyskaniu stopnia doktora habilitowanego w 2003 r. moja praca naukowa obejmowała kilka dziedzin teologii, które zaowocowały wieloma publikacjami oraz czynnym udziałem w konferencjach naukowych oraz działalnością organizacyjną.

Pierwszą dziedziną teologiczną, której poświęciłem uwagę, stała się chrystologia. Dla teologii katolickiej jest to zawsze pierwszy obszar badawczy, ponieważ jego ujęcie określa potem ujęcie całej teologii. Ta dziedzina pod koniec XX wieku stała się tym ważniejsza, że pojawiły się nowe kontrowersje dotyczące uniwersalizmu zbawienia dokonanego przez Jezusa Chrystusa. Powodują one, że trzeba na nowo zapytać się, co to znaczy, że dokonał On zbawienia każdego człowieka. Zakłada to potrzebę przemyślenia wielu kwestii o bardzo fundamentalnym znaczeniu i zasięgu oddziaływania. Te zagadnienia ilustruje moja praca Syn Boży i nasz Zbawiciel (Kraków 2014).

W kontekście polskim w ramach chrystologii bardzo ważnego znaczenia nabrało zagadnienie teologii i kultu Najświętszego Serca Jezusa. Rozwijające się zwłaszcza „ruchy intronizacyjne” domagają się pogłębionej formacji i weryfikacji teologicznej. Z tej racji wielokrotnie wypowiadałem się na ten temat, podejmowałem refleksję teologiczną i pracę organizacyjną (konferencje), mającą na celu dostarczenie wsparcia ruchom, które chcą kierować się nauczaniem Kościoła w tej materii. Prowadzę także działalność formacyjną we współpracy ze zgromadzeniami zakonnymi inspirującymi się kultem Najświętszego Serca Jezusa. Efektem tych prac jest przede wszystkim książka Umiłował nas ludzkim sercem. Teologia i kult Najświętszego Serca Jezusa (Kraków 2014), w której została zebrana większość prac poświęcona tej dziedzinie chrystologii. Po jej ukazaniu się wypowiadałem się jeszcze na ten temat w kilku artykułach.

Jakby rozwinięciem chrystologii w tradycji katolickiej jest mariologia. Od samego początku stanowi ona ważną dziedzinę mojej pracy teologicznej, ponieważ wykładam mariologię w ramach prowadzonych zajęć dydaktycznych; na zainteresowanie mariologią ma także wpływ moja działalność w ramach Polskiego Towarzystwa Mariologicznego oraz Papieskiej Międzynarodowej Akademii Maryjnej w Rzymie. Na znaczenie tej dziedziny teologii ma wpływ nauczanie II Soboru Watykańskiego oraz pobożność katolicka, która rozwija się w znacznym stopniu w perspektywie mariologicznej. Dla właściwego i pogłębionego kształtowania pobożności maryjnej zorganizowałem cykl sympozjów maryjnych przy sanktuarium maryjnym w Bochni oraz współorganizowałem sympozja mariologiczne Polskiego Towarzystwa mariologicznego. Efektem tych prac jest publikacja Bogurodzica Dziewica (Niepokalanów 2013), w której zostało zebranych wiele historycznych i systematycznych studiów z dziedziny mariologii. Kolejny tom o podobnym charakterze został złożony do druku. W tej dziedzinie wykonałem także wiele prac redakcyjnych, których efektem są opracowania zbiorowe będące efektem organizowanych konferencji.

Ponieważ w zakres moich wykładów wchodzi tynitologia, wprawdzie w mniejszym zakresie, ale kontynuowałem poszukiwania teologiczne także w tej dziedzinie. Ich efektem są prace dotyczące chrześcijańskiego obrazu Boga, zwłaszcza bardzo aktualnej dzisiaj kwestii monoteizmu chrześcijańskiego. Jest on niejednokrotnie oskarżany o powodowanie nadużyć religijnej, a zwłaszcza przyczynianie się do budzenia przemocy. Z tej racji poświęciłem niektóre opracowania znaczeniu objawienia imienia Bożego oraz przymiotom Bożym, zwłaszcza miłosierdziu Bożemu.

W ostatnim okresie na znaczące miejsce w zakresie moich zainteresowań teologicznych wysunęła się eklezjologia. Jest to dziedzina teologii, która po Soborze Trydenckim stanowi nieustannie wyzwanie dla teologii katolickiej, a po okresie modernizmu pojawia się ciągle na nowo pytanie o genezę Kościoła. Jest to także zagadnienie o charakterze duszpasterskim, gdyż slogan „Chrystus tak, Kościół nie” oddziałuje na sytuację egzystencjalną Kościoła i wielu wierzących. Od dłuższego czasu to zagadnienie stanowiło dla mnie wielkie wyzwanie, dlatego zająłem się nim bardziej szczegółowo, czego efektem jest rozprawa Kościół w Jezusie Chrystusie. Chrystologiczno-pneumatologiczna geneza Kościoła (Kraków 2015), którą przedkładam jako główną pracę celem uzyskania tytułu profesora. Jej specyfika polega na tym, że podejmuję w niej zagadnienie genezy Kościoła z punktu widzenia teologii dogmatycznej. Na ogół problematyka tego rodzaju jest przedmiotem analizy w ramach teologii fundamentalnej. Po drugie ukazuję genezę Kościoła w perspektywie chrystologicznej (tak czyni się na ogół), jak i w perspektywie pneumatologicznej, co często się pomija, zbywając problem uwagą, że Kościół ustanowiony przez Chrystusa, został objawiony w dniu Pięćdziesiątnicy przez zesłanie Ducha Świętego. Pomija się cały zakres zagadnień związanych z pneumatologicznym wymiarem Kościoła, które bardzo wyraźnie są widoczne w eklezjologii Dziejów Apostolskich oraz w pismach św. Pawła.

Z eklezjologią ściśle łącza się moje prace związane z sakramentologią, dotyczące zwłaszcza chrztu, Eucharystii i małżeństwa, a także liturgii. Eklezjologia w znacznym stopniu konkretyzuje się w sakramentologii. Na potrzebę zajmowania się tymi zagadnieniami mają wpływ prowadzone zajęcia, jak również chęć uczestniczenia w wymiarze egzystencjalnym życia kościelnego.

Idąc za eklezjologią II Soboru Watykańskiego, zwracam uwagę na rozmaite zagadnienia związane z relacją Kościoła do współczesnego świata. Stąd też w moim dorobku teologicznym znajduje się wiele prac poświęconych relacji zachodzącej między Kościołem i rozmaitymi dziedzinami życia społecznego, a zwłaszcza polityką i aktywnością gospodarczą. Sądzę, że eklezjologia w dużo większym stopniu powinna zajmować się tymi zagadnieniami, wychodząc w tego rodzaju zaangażowania od natury i misji Kościoła, gdyż człowiek wierzący jest dogłębnie zanurzony w te dziedziny życia i należy mu ukazać drogę odnajdywania się w nich z chrześcijańskiego i eklezjalnego punktu widzenia, mając przede wszystkim na względzie, że świeccy właśnie przez pracę i udział w polityce, będącej „najwznioślejszą formą miłości”, jak trafnie podkreślił papież Paweł VI, dążą do zbawienia.

Dziedziną życia kościelnego, która łączy w sobie zagadnienia o charakterze teologicznym, eklezjologicznym i liturgicznym, jest sztuka chrześcijańska. Jest to dziedzina życia i aktywności wielu ludzi, zwłaszcza artystów i badaczy, dlatego uważam, że jest w niej konieczny także głos teologa i współpraca z badaczami zajmującymi się historią sztuki. Efektem tej współpracy są dwa tomy studiów: Nieme słowo. Teologia w sztuce (Tarnów 2008) i Widzialne słowo. Teologia w sztuce (Tarnów 2009). Po ich opublikowaniu wielokrotnie jeszcze wypowiadałem się na temat teologii w sztuce z racji rozmaitych konferencji i udziału w pracach mających na celu rozwijanie tej dziedziny teologii.

W ostatnim czasie w ramach moich zainteresowań badawczych zajmuję się zagadnieniami historycznymi, zwłaszcza mającymi związek z dziejami teologii i pobożności w Polsce. Efektem prowadzonych badań w tej dziedzinie są wydawnictwa źródłowe, które cieszą się uznaniem i zainteresowaniem badaczy. Szczególną okazją do prowadzenia tych badań jest udział w projekcie badawczym „Dziedzictwo kulturowe po klasztorach skasowanych na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej oraz na Śląsku w XVIII i XIX wieku: losy, znaczenie, inwentaryzacja”. Na podkreślenie zasługuje odnalezienie wielu cennych rękopisów, które ukazują się w serii wydawniczej „Sądecka Góra Tabor”. Została ona tak nazwana, ponieważ większość odnalezionych źródeł jest związana z okolicami Nowego Sącza. Wśród prac mających na celu wydobywanie źródeł na uwagę zasługuje na uwagę publikacja niektóry źródeł do dziejów mistyki w Polsce, na przykład Serce me daję (Tarnów 2012), oraz źródeł dotyczących pobożności, wśród których moją uwagę zwróciły „godzinki”. Ich efektem jest wydawnictwo źródłowe „Przez zasługi ich skuteczne”. Godzinki staropolskie (Tarnów 2011, wydanie i opracowanie z A. Gąsior).

Oprócz działalności ściśle naukowej zajmuję się popularyzacją teologii, w tym także prowadzonych badań. Miejscem tej popularyzacji jest prasa, zarówno o charakterze ogólnopolskim, „Nasz Dziennik”, jak i czasopisma parafialne, np. „Mater Dolorosa” w Limanowej. Publikowane tam felietony teologiczne zostały zebrane i wydane już w kilku tomach. Problematykę teologiczną propaguję również w rozmaitych audycjach radiowych, zwłaszcza w radiu „RDN Małopolska” i Radiu „Jasna Góra”.

W całokształcie moich poszukiwań teologicznych i pracy duszpasterskiej kieruję się przekonaniem, że teologia odgrywa bardzo ważną rolę w życiu Kościoła, a teolog pozostaje sługą Prawdy żyjącej w Kościele. Za św. Tomaszem z Akwinu w Summa contra gentiles, który powołuje się na św. Hilarego z Poitiers, zachowując należyte proporcje, chciałbym podsumować tę autoprezentację w następujący sposób: „Świadom jestem tego, że główną pracę mego życia powinienem poświęcić Bogu, by Nim zajmowało się każde me słowo i uczucie” (I, 2).

© 2017 - Ksiądz Janusz Królikowski - oficjalny serwis internetowy. All Rights Reserved.

Designed by Kajmowicz Jan.

Statystyki